Chiêu ‘rút ruột’ tại Nhiệt điện Thái Bình 2



Ngày 26/9, Cơ quan an ninh dò hỏi (Bộ Công an) cho biết đã khởi tố, bắt tạm thời giam ông Lê Đình Mậu – Kế toán trưởng Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PVN) tội “cố ý làm cho trái quy định của Nhà nước về điều hành kinh tế gây hậu quả hiểm nguy” tại công trình Nhiệt điện Thái Bình 2 do Tổng công ty cổ phần Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC) làm cho nhómng thầu.

Ngoài ông Mậu, 3 người khác cũng bị khởi tố cùng tội, gồm Vũ Hồng Chương, nguim trưởng ban điều hành công trình điện lực dầu khí Thái Bình 2; Trần Văn Nguim, kế toán quản trị trưởng ban điều hành công trình điện lực dầu khí Thái Bình 2 và Nguyễn Ngọc Quý, nguim Phó người cầm đầu Hội đồng quản trị PVC.

Theo cơ quan chức năng, ông Mậu và các bị can có ám hiệu sai phép trong việc tạm thời ứng tiền trước khi ký Hợp đồng EPC của công trình nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2.

Nhiệt điện Thái Bình 2 có nhómng mức đầu tư khoảng 1,7 tỷ USD là 1 trong những công trình nức tiếng với nhiều sai phép của PVC được Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) giao triển khai. Đây cũng là công trình điển hình cho việc ăn xài bừa bãi, “đốt tiền” của dàn lãnh đạo PVC dưới thời ông Trịnh Xuân Thanh còn làm cho Chủ tịch Hội đồng quản trị, trong đó phải nhắc tới việc PVC đã sử dụng vốn đầu tư vào công trình này sai mục đích.

chieu-rut-ruot-tai-nhiet-dien-thai-binh-2

Bòn rút tiền đầu tư tại công trình Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 làm cho công trình này chậm tiến độ 3 năm so với tiêu chí. Ảnh: NLM

Theo báo cáo kiểm toán về nguồn vốn và các hoạt động liên đới tới điều hành, tiêu sử dụng vốn của nả Nhà nước năm 2014 tại Tập đoàn dầu khí Việt Nam được Kiểm toán Nhà nước công bố hồi tháng 3 năm nay, chủ đầu tư công trình – PVN “mắc kẹt” khi đã tiến hành ký giao kèo căn dặn thu xếp vốn trị giá gần 68,9 tỷ đồng và thực hành giải ngân gần 61,3 tỷ. Tuy nhiên, khoản mức giá này chưa có văn bản quy định của Nhà nước chỉ dẫn về định mức cũng như vào sổ, quyết toán của các công trình đầu tư vun đắp.

Ngoài ra, Tổng công ty điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power, thành viên của PVN) cũng đã ký giao kèo với nhà thầu PVC theo giá tạm thời tính được phê chuẩn trong tiêu chí đấu thầu mà chưa hoàn tất công việc dò la mẫu mã, lập dự toán, chưa công ty thực hành công việc chọn lọc nhà thầu (gói thầu thi công vun đắp các con phố và thi công san lấp mặt bằng Trung tâm điện lực Thái Bình).

Sau đó, PVC đã ký giao kèo EPC với Ban điều hành công trình Điện lực Dầu khí Thái Bình 2 với trị giá khoảng 918 triệu USD và 5.874 tỷ đồng.

Sai phạm tiếp nối sai phép khi số tiền tạm thời ứng cho công trình này được PVN rót cho PVC hồi năm 2011 khoảng 1.300 tỷ đồng và 6,6 triệu USD (xấp xỉ 150 tỷ đồng) đã bị tiêu sử dụng sai mục đích. Lãnh đạo PVC thời điểm đó là ông Trịnh Xuân Thanh đã chi 1.080 tỷ đồng để trả tiền 425 tỷ đồng nợ gốc vay nhà băng và 55 tỷ đồng trả lãi vay uỷ thác của tập đoàn. PVC cũng đã chi 74 tỷ đồng để hỗ trợ nhà máy nhiên liệu sinh vật học Phú Thọ, đồng thời bổ sung 103 tỷ đồng hỗ trợ cho công trình Vũng Áng (Hà Tĩnh).

Toàn bộ số tiền tạm thời ứng còn lại, gần 300 tỷ đồng, công ty này cũng không tiêu sử dụng vào triển khai công trình Nhiệt điện Thái Bình 2, mà lại “ném” vào 5 nhóm chức khác mà PVC góp vốn, gồm công ty PVC – MS là 102 tỷ đồng, công ty PVC – Land 50 tỷ đồng, công ty PVC – Hoà Bình là 55 tỷ đồng, công ty PVNC 30 tỷ đồng và công ty PVC Mekong 30 tỷ đồng. Đến nay 3 công ty buôn bán thua lỗ không thu hồi được vốn, PVC đã phải trích lập đề phòng và vào sổ buôn bán thua lỗ.

Đáng nhắc, hồ hết số tiền chi sai mục đích này vẫn chưa được các bên thu hồi. Sau này, để có tiền triển khai Nhiệt điện Thái Bình 2, lãnh đạo PVC thời hậu ông Trịnh Xuân Thanh là ông Vũ Đức Thuận đã có văn bản “cầu cứu” tập đoàn mẹ – PVN, xin hỗ trợ hồ hết phần lãi vay phải trả cho việc vay vốn để mở L/C đến hết năm 2013 khoảng 1,5 triệu USD.

“Trước mắt, tập đoàn hỗ trợ PVC mức giá lãi vay phải trả tính đến 25/8/2013 là 600.000 USD và dự định lũy kế đến 31/12/2013 là 1,5 triệu USD”, buộc phải khi đó nêu.

Ngoài số tiền “khủng” chi sai mục đích của PVC tại công trình này, vụ việc tại Nhiệt điện Thái Bình 2 còn gây gổ chú ý cách đây không lâu khi bị nhóm chức tham dự đấu thầu “tố” không sáng tỏ trong gói thầu “Vật liệu bảo ôn, cách nhiệt”.

Cụ thể, hồi tháng 8 Tổng công ty Bảo dưỡng tôn tạo công trình dầu khí – PVMR (tên cũ là PVEIC), đại diện cho Liên danh PVEIC – TBDST – TEMEX có văn bản kiến nghị về việc liên danh này bị PVC loại khỏi gói thầu “Vật liệu bảo ôn, cách nhiệt”. Theo PVMR, tháng 3/2016 PVC công ty mời thầu gói thầu “Vật liệu bảo ôn, cách nhiệt” – công trình Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 và bán công khai thủ tục mời thầu cho các nhà thầu quan tâm. PVC đóng gói thầu này vào tháng 5/2016 và tiến hành mở thầu, thẩm định thủ tục buộc phải khoa học.

Sau đó 5 tháng, Tổ công việc của PVC về gói thầu này có báo cáo thẩm định thủ tục buộc phải khoa học với 3 nhà thầu vượt qua khoa học, trong đó có liên doanh PVEIC – TBDST – TEMEX. Vấn đề nảy sinh ở chỗ, khi Tổ công việc trình lên, thì Hội đồng quản trị PVC lại loại bỏ nhân cách nhà thầu của Liên danh PVEIC – TBDST – TEMEX và chỉ đạo rà soát lại kết quả thẩm định thủ tục buộc phải khoa học. Trước sự việc này, Phó nhómng giám đốc PVC Nguyễn Duim Hải đã ký báo cáo giải trình của Ban giám đốc gửi Hội đồng quản trị và kiến nghị giữ nguim kết quả do Tổ công việc trình, nhưng không được hài lòng.

Sau khi có nguồn tin bị loại khỏi gói thầu, PVEIC đã có công văn bắt buộc làm cho rõ 1 số vấn đề liên đới đến nhân cách tham dự dự thầu của liên danh này, nhưng không nhận được phản hồi từ PVC và tiếp diễn có đơn kiến nghị gửi tới PVN phản ảnh sự việc là bắt buộc làm cho rõ.

Trước những lùm xùm trong đấu thầu do PVC làm cho nhómng thầu EPC tại công trình này, cách đây 1 tháng Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh đã bắt buộc Tổng cục Năng lượng liên kết với các nhóm chức khẩn trương tiến hành rà soát các vấn đề liên đới gói thầu nguim liệu bảo ôn cách nhiệt của công trình.

Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 là công trình thuộc Trung tâm Điện lực Thái Bình được quy hoạch với nhómng công suất 1.800 MW. Dù được coi là công trình cần luôn và ngay trong Tổng lược đồ điện VI và từng được kỳ vọng sẽ cung cấp cho lưới điện đất nước 6,7 tỷ kWh điện mỗi năm sau khi hoàn tất, góp phần cam đoan an ninh năng lượng đất nước. Nhưng đến nay công trình vẫn chưa thể hoàn tất và đã chậm so với tiêu chí 3 năm. Trong công bố của Văn phòng Chính phủ về điều chỉnh tiến độ công trình, Chính phủ bắt buộc PVN đẩy nhanh tiến độ, đưa các nhóm máy vào vận hành trong tháng 9/2017 và tháng 3/2018.

Anh Minh