Chiến tranh thương mại Mỹ – Trung có thể nổ ra năm tới



Trong chiến dịch tranh cử năm ngoái, Tổng thống Mỹ – Donald Trump luôn tỏ ra bất mãn với Trung Quốc và cam đoan mạnh tay với vấn đề thương nghiệp. Tuy nhiên, khi nhậm chức, thái độ của ông lại đổi thay hoàn toàn.

Ông không xếp Trung Quốc vào hàng ngũ “thao túng tiền tệ” như hẹn, mà lại linh hoạt với Bắc Kinh về thắt chặt quan hệ kinh tế. Mỹ còn hoãn thực hành nhiều cuộc dò hỏi không thể lãng quên.

“Dù phát biểu hơi mạnh bạo năm ngoái, Chính quyền Mỹ vẫn đang kìm giữ đáng nói các giải pháp nhằm giảm thiểu du nhập từ Trung Quốc”, Louis Kuijs – nhà kinh tế học châu Á tại nhà sản xuất căn dặn Oxford Economics nhận xét.

Dù vậy, sự nhẫn nại của ông Trump có vẻ đang dần mất, đặc thù khi ông đưa ra ý tưởng đánh vào thương nghiệp với kỳ vọng gây áp lực buộc Trung Quốc có động thái giúp kìm giữ chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên. Trong vòng vài tháng tới, Trump và quan chức thương nghiệp Mỹ được kỳ vọng ban bố kết quả từ các cuộc dò hỏi lớn (với các vấn đề như thép hay sở hữu trí óc), có thể khiến hàng Trung Quốc bị áp thuế du nhập.

Mỹ - Trung có thể đối đầu nhiều hơn về thương mại năm tới. Ảnh: AFP

Mỹ – Trung có thể đối đầu nhiều hơn về thương nghiệp năm tới. Ảnh: AFP

“Tôi dự đoán có 1 cuộc chiến tranh thương nghiệp trong nửa đầu năm. Nó có thể tăng trưởng thành 1 xung đột hiểm nguy, đe dọa nhiều mặt hơic của quan hệ hai nước”, Scott Kennedy – Giám đốc Dự án Kinh tế chính trị và Kinh doanh Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (CSIS) nhận xét.

Các cuộc chuyện trò sớm nhất về thương nghiệp giữa hai nền kinh tế lớn nhất toàn cầu – khởi đầu sau khi ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc – Tập Cận Bình gặp nhau tại Florida tháng 4 năm ngoái – đã không đạt kết quả đáng nói nào. Trong tiêu chí đất nước mới ban bố, ông Trump khẳng định Trung Quốc và Nga là đối thủ của Mỹ, “đang cố khiến yếu sự thịnh vượng và an ninh của Mỹ”. Ông còn buộc tội Bắc Kinh có hoạt động thương nghiệp khthổ thần bằng.

“Chúng ta đều biết rằng việc này sẽ nóng lên trong những tháng tới”, Mireya Solis – đồng giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Đông Á tại Brookings Institution dự đoán.

Bà lo ngại rằng không như quan hệ đối thủ kinh tế giữa Mỹ và Nhật thập niên 80, Washington và Bắc Kinh không phải là đồng minh quân sự. Dù cả hai có quan hệ kinh tế sâu sắc, việc thiếu quan hệ đồng minh có thể khiến bao tay thương nghiệp leo thang mạnh hơn.

Bắc Kinh bữa qua cũng đáp trả ông Trump, kêu gọi Mỹ từ bỏ tư duy Chiến tranh Lạnh và “ngừng bóp méo” về các dự kiến tiêu chí của Trung Quốc. Dù vậy, Bắc Kinh cũng đang dần trông thấy các dấu hiệu đối đầu từ Washington. “Chính phủ Trung Quốc đang lo ngại”, Song Guoyou – chuyên gia ngoại giao kinh tế Trung Quốc tại Đại học Fudan (Thượng Hải) nhận xét. Ông cũng dự đoán năm tới sẽ là “sự khởi đầu đích thực của sóng gió trong quan hệ thương nghiệp Mỹ – Trung”.

Các chuyên gia cho rằng then chốt của vấn đề là ông Trump vẫn cứ tụ hội vào thâm hụt thương nghiệp 209 tỷ USD của Mỹ với Trung Quốc. “Cán cân thương nghiệp chẳng có quan hệ gì với việc Trung Quốc chơi công bằng hay không cả. Trên thực tiễn, giả sử Trung Quốc giảm 1 số rào cản với đầu tư nước ngoài, thặng dư thương nghiệp của họ với Mỹ có thể còn tăng”.

Tuy nhiên, ông Trump có vẻ sẵn sàng thử mọi cách để giảm thâm hụt, nói cả giả sử việc này dẫn đến xung đột. Khi ấy, ông có thể còn đối mặt với thách thức lớn hơn. “Dấn thân vào 1 cuộc chiến tranh thương nghiệp thuận lợi hơn nhiều so với thoát ra”, Kennedy cảnh báo.

Hà Thu(theo CNN)