Ai sẽ mua cổ phần Sabeco?



Sau thời kì dài chờ chực, phương án thoái vốn của Bộ Công Thương tại Tổng tổ chức Bia – Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco, mã CK: SAB) đã được ban bố. Với việc chào bán 53,59% cổ phần tại tổ chức này, chỉ tính theo giá khởi điểm thương vụ có thể đem về khoảng 5 tỷ USD – con số kỷ lục trong 1 lần thoái vốn và tương đương 1 phần mười dự trữ ngoại hối của Việt Nam.

Tuy nhiên, mức khởi điểm 320.000 đồng cho mỗi cổ phần Sabeco và thị giá tăng liên tục của cổ phiếu này trên sàn chứng khoán đang đặt ra 1 vấn đề: Liệu ai sẽ chi hàng tỷ USD để sở hữu cổ phần Sabeco, đặc thù khi định giá P/E (hệ số giá trên thu nhập mỗi cổ phiếu) đã vượt con số 50 lần, gấp 3 lần mức làng nhàng của thị phần?

ai-se-mua-co-phan-sabeco

Bộ Công Thương dự định thu về 5 tỷ USD từ thoái vốn Sabeco.

Còn 20 ngày nữa sẽ đến thời điểm đấu giá cổ phần Sabeco do Bộ Công Thương nắm giữ, không những thế tình hình cổ phiếu này đang dần trở thành khó đoán.

Dù nhiều tổ chức chứng khoán liên tục đưa ra cảnh báo về mức định giá đã trở thành “phi lý” của tổ chức bia giữ thị phần cao nhất cả nước, song thị giá cổ phiếu của tổ chức này vẫn chưa có chiều hướng hạ nhiệt. Sau buổi họp báo ban bố tin tức tại TP HCM sáng nay, cổ phiếu SAB trên thị phần tiếp diễn tăng mạnh. Chốt phiên ngày 29/11, mỗi cổ phiếu SAB được thương lượng ở mức 339.000 đồng, tăng 19.000 đồng so với giá tham chiếu.

Con số này đưa đến 2 kết quả, 1 mặt nhờ SAB mà VN-Index đã lần thuở sơ khai vượt mốc 950 điểm, không những thế ở chiều hướng còn lại định giá của Sabeco theo P/E đã vượt mốc 50 lần.

Công ty chứng khoán TP HCM (HSC) trong báo cáo mới ban bố cho rằng mức định giá của Sabeco đang “đắt theo bất kỳ cách thức định giá nào” và “nhiều tổ chức nước ngoài như Heineken, Kirin và Thai Bev có vẻ quan tâm nhưng mức giá vẫn là vấn đề”.

Với P/E hơn 50 lần, cổ phiếu của Sabeco đang đắt gấp đôi cổ phiếu các tổ chức bia trong địa bàn, với P/E dự phóng 2018 chỉ là 22,5 lần. Bản thân con số này của tổ chức bia giữ thị phần 41% tại Việt Nam cũng cao hơn rất nhiều so mức định giá 16 lần của Asahi, 21 lần đối với Carlsberg và 20 lần đối với Heineken.

“Mức định giá này làm Sabeco không còn quyến rũ để đầu tư”, 1 chuyên gia san sớt. Theo vị này, giả tỉ muốn nhắm tới thị phần Việt Nam thì vẫn còn vô vàn cổ phiếu khác với mức định giá quyến rũ hơn, đặc thù khi P/E làng nhàng của thị phần chỉ ở mức 16 – 18 lần.

Tuy nhiên, Sabeco vẫn còn nhân tố để quyến rũ 1 phòng ban nhà đầu tư khác – những tổ chức bia lớn trên toàn cầu. “Giá là vấn đề xét về góc cạnh đầu tư, nhưng tỷ lệ bán hơn 53% có thể làm việc định giá này trở thành ‘nhẹ nhàng’ hơn giả tỉ mục đích hướng tới hoạt động buôn bán”, chuyên gia này nhận định. Đặc biệt khi Việt Nam là 1 trong số ít thị phần vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng cao đối với mặt hàng đồ uống này.

Theo dữ liệu của Euromonitor, Sabeco hiện giữ thị phần gần 41% và tiếp diễn củng cố vị thế dẫn đầu nhờ sự tăng trưởng mạnh ở nhiều phân khúc mặt hàng. Khác với Habeco tại thị phần phía Bắc đang đánh mất dần thị phần, thì Sabeco đang vươn lên mạnh mẽ và trở thành đối trọng lớn nhất cho những đối thủ nước ngoài như Heineken hay Carlsberg.

Mặc dù sở hữu nước ngoài tại Sabeco vẫn bị dừng ở mức 49%, nhưng đây không phải là rào cản quá lớn. Với số cổ phần được mua tối đa còn lại là 38,59%, dù chưa nắm giữ bất kỳ cổ phiếu nào, con số này vẫn đủ để 1 tổ chức nước ngoài trở thành cổ đông lớn nhất và có ngôn ngữ trong hoạt động buôn bán.

Dù vậy, “phải mua bằng mọi giá” sẽ dừng phần nào những nhà đầu tư tiềm năng. Trong số những tổ chức bia lớn từng đánh tiếng mua cổ phần tại Sabeco, có nhiều tổ chức đã có nhà máy và hoạt động tại Việt Nam. Điều này làm động lực phải bằng lòng mức định giá “phi lý” trở thành phải chăng hơn.

Đơn cử như Heineken, trong lần giải đáp phỏng vấn của Reuters, tổ chức này từng cho biết đang nắm giữ 5% cổ phần tại Sabeco. Heineken hiện cũng là thương hiệu giữ thị phần thứ 2 với 25% và có nhà máy cung ứng bia tại Việt Nam. Điều này dẫn đến nhận định rằng, động lực để Heineken bằng lòng mức định giá gấp hơn 2 lần của Sabeco so với chính thương hiệu này là điều khó xảy ra.

Carlsberg và Anheuser Busch Inbevnv (ABInbev) cũng tương tự. Nhà cung ứng bia từ Đan Mạch đang trong công đoạn thương lượng với Tổng tổ chức Bia – Rượu – Nước giải khát Hà Nội (Habeco). Doanh nghiệp này có tiền đề để thâu tóm Habeco khi đang là cổ đông tiêu chí và sở hữu hơn 17% cổ phần. Trong khi ABInbev cũng có nhà máy tại Việt Nam từ giữa năm 2015.

Trong lần giải đáp phỏng vấn của Bloomberg, Chủ tịch và giám đốc điều hành của Asahi, Akiyoshi Koji cũng thẩm định “định giá của Sabeco quá cao và giá cổ phiếu không giảm xuống”.

Dù vậy, vẫn còn những cái tên tiềm năng trong danh sách này.

Hai “đại gia” Thái Lan là Thai Beverage và Singha là ví dụ. Cả 2 tập đoàn này từng đánh tiếng muốn mua Sabeco từ cách đây nhiều năm. Thời điểm đó, Thai Beverage từng đề xuất trả mức giá cao hơn 60% giá thị phần để mua 40% cổ phần tại Sabeco, theo Wall Street Journal.

Động lực để hai đại gia này tham dự vào phiên đấu giá sắp tới cũng lớn hơn khi sức ép tăng trưởng thu hẹp tại thị phần nội địa, khi mà tiềm năng tăng trưởng của thị phần bia Việt đang rất lớn. Lý do này cũng tương tự cho các tập đoàn lớn đến từ Nhật Bản như Kirin hay Asahi, vốn đang đối mặt với tốc độ suy giảm nhanh của thị phần nội địa và phải tậu cách mở mang ra thị phần nước ngoài để duy trì tăng trưởng, nhưng không còn quá nhiều chọn lọc.

Hiện vẫn khó có thể dự báo được tình hình giá của cổ phiếu Sabeco cũng như kỹ năng thành công của phiên đấu giá sắp tới. Nhưng với triển vọng hăng hái vào thị phần bia và những “đại gia” sẵn sàng móc hà bao để mua cổ phần, việc thu về hàng tỷ USD từ thoái vốn Sabeco không phải điều quá vọng tưởng.

Minh Sơn